Có ngÆ°á»�i tài mà không biết,

biết mà không dùng,

dùng mà không tin.

Bài phát biểu của đồng chí VÅ© Oanh, uá»· viên Bá»™ chính trị Trung Æ°Æ¡ng Ä�ảng tại Há»™i thảo khoa há»�c "Vá»� hiện tượng tài năng Việt Nam" của tổ chức ORFAT Việt Nam, ngày 24/3/1993.

TrÆ°á»›c hết tôi xin hoan nghênh sáng kiến của ban lãnh đạo ORFAT Việt Nam Ä‘ã phối hợp vá»›i tổng liên Ä‘oàn lao Ä‘á»™ng Việt Nam để tổ chức há»™i thảo này, qua Ä‘ây để các nhà trí thức và má»�i ngÆ°á»�i tâm huyết của đất nÆ°á»›c có dịp nói lên những suy nghÄ©, những Ä‘á»� xuất nhằm nghiên cứu, phát hiện và khuyến khích những tài năng thuá»™c má»�i lÄ©nh vá»±c được phát triển.

Từ ngày đầu má»›i thành lập nÆ°á»›c, ngay trÆ°á»›c ngày vá»� thủ Ä‘ô để thành lập Chính phủ lâm thá»�i, Bác Hồ Ä‘ã căn dặn các đồng chí trong Trung Æ°Æ¡ng Ä�ảng là phải nhanh chóng tìm và má»�i các nhân sỹ có tài đứng ra thành lập Chính phủ phục vụ Tổ quốc Việt Nam má»›i.

Từ Ä‘ó đến nay, dÆ°á»›i sá»± lãnh đạo của Bác Hồ và Ban chấp hành Trung Æ°Æ¡ng Ä�ảng, Ä�ảng ta luôn quan tâm đến hàng ngÅ© trí thức và những ngÆ°á»�i có tài; có chính sách khuyến khích bồi dưỡng các tài năng trẻ, giúp đỡ những ngÆ°á»�i có tài bằng vật chất và tinh thần.

Tuy nhiên, cho đến nay, Nhà nÆ°á»›c vẫn chÆ°a bao quát cụ thể hết từng nÆ¡i, từng lúc, từng ngÆ°á»�i được; chÆ°a có tổ chức chuyên nghiên cứu, tổng hợp và phân tích vá»� những tài năng của đất nÆ°á»›c, Ä‘ó là những thiếu sót mà Trung Æ°Æ¡ng Ä‘ã và Ä‘ang khắc phục. Thậm chí từng địa phÆ°Æ¡ng, từng ngành, từng lúc có biểu hiện để mai má»™t những ngÆ°á»�i có tài trung thá»±c, thẳng thắn, làm giảm lòng tin của há»� đối vá»›i chính sách của Ä�ảng và Nhà nÆ°á»›c.

Vừa qua, Trung Æ°Æ¡ng Ä�ảng há»�p lần thứ 4 Ä‘ã ra được nghị quyết chăm lo hÆ¡n nữa đến con ngÆ°á»�i, trong Ä‘ó có việc chăm lo phát hiện, bồi dưỡng và sá»­ dụng các tài năng.

Trung Æ°Æ¡ng yêu cầu phải Ä‘á»� ra việc xã há»™i hoá các hoạt Ä‘á»™ng giáo dục, văn hoá, y tế, xã há»™i.

Vì vậy việc ra Ä‘á»�i má»™t tổ chức quần chúng phi chính phủ nhÆ° tổ chức ORFAT Việt Nam, dÆ°á»›i sá»± bảo trợ của Tổng liên Ä‘oàn lao Ä‘á»™ng Việt Nam, là má»™t việc làm rất Ä‘áng khích lệ và cần thiết.

Chúng ta Ä‘á»�u biết, ngày nay sá»± nghiệp xây dá»±ng dân giàu, nÆ°á»›c mạnh, xã há»™i văn minh, bảo vệ vững chắc chủ quyá»�n Tổ quốc Việt Nam xã há»™i chủ nghÄ©a là sá»± nghiệp của dân, do dân, vì dân trong Ä‘ó Ä‘á»™i ngÅ© nhân tài Ä‘óng góp phần quan trá»�ng, để lãng phí nhân tài là lãng phí lá»›n nhất. Ä�á»™i ngÅ© nhân tài này có mặt ở khắp nÆ¡i trong các ngành, các cấp, các địa phÆ°Æ¡ng, trong tất cả các lÄ©nh vá»±c của xã há»™i. Có những tài năng Ä‘ã được phá huy còn không ít tài năng còn ở dạng tiá»�m năng, lấp lánh ẩn hiện, nó sẽ xuất hiện khi đất nÆ°á»›c, khi nhân dân gặp khó khăn, khi thá»�i cÆ¡ đến và khi nhà nÆ°á»›c có Ä‘Æ°á»�ng lối chính sách Ä‘úng, có cÆ¡ chế "chiêu hiá»�n Ä‘ãi sÄ©", khi toàn xã há»™i toàn nhân dân kể cả Việt kiá»�u ở nÆ°á»›c ngoài ghé vai góp sức tìm kiếm tạo Ä‘iá»�u kiện nuôi dưỡng nhân tài. Lịch sá»­ Ä‘ã chứng minh: những nhân tài nhÆ° Phạm NgÅ© Lão, Nguyá»…n Trãi, Nguyá»…n Bỉnh Khiêm, Lê Quý Ä�ôn, Ngô Thì Nhậm khi được trá»�ng dụng Ä‘ã cống hiến lá»›n cho đất nÆ°á»›c. Còn khi không biết sá»­ dụng Ä‘ã bá»� phí má»™t tài năng của Nguyá»…n TrÆ°á»�ng Tá»™. Vì vậy, chúng ta thống nhất vá»›i nhau là: Phải từ từng gia Ä‘ình, từng trÆ°á»�ng há»�c, từng cÆ¡ quan, từng Ä‘Æ¡n vị kinh tế xã há»™i, từng cụm dân cÆ° và cá»™ng đồng nhất là các phÆ°Æ¡ng tiện thông tin đại chúng có trách nhiệm phát hiện bồi dưỡng và trá»�ng dụng tài năng. Trên ná»�n rá»™ng lá»›n này, Nhà nÆ°á»›c và xã há»™i có tổ chức để tổng hợp, để cùng các ngành các cấp có liên quan tạo Ä‘iá»�u kiện và tham gia hoạch định chính sách, cÆ¡ chế cho các tài năng Ä‘ó phát triển và cống hiến nhiá»�u nhất cho sá»± nghiệp Ä‘i lên của cách mạng, của đất nÆ°á»›c. Chúng ta phải phấn Ä‘áu sao cho không còn tình trạng "Có ngÆ°á»�i tài mà không biết, biết mà không dùng, dùng mà không tin" (ý của ngÆ°á»�i xÆ°a). Thậm chí vì Ä‘á»™ng cÆ¡ cá nhân không dám dùng mà còn vùi dập ngÆ°á»�i có tài. Chúng ta phải thật Æ°u ái, thiết tha đầu tÆ° vá»›i cÆ¡ chế mở để má»�i tài năng không phân biệt trong Ä�ảng hay ngoài Ä�ảng, Tôn giáo, dân tá»™c miá»…n là có tâm huyết vá»›i đất nÆ°á»›c vá»›i dân được nảy nở và phát triển. Bồi dưỡng tài năng phải tạo môi trÆ°á»�ng xã há»™i thuận tiá»…n không gò ép khuôn mẫu thì tài năng má»›i không bị thui chá»™t.

Chúng ta cùng nhau tìm được những giải pháp chính sách kịp thá»�i phù hợp vá»›i tình hình Ä‘áp ứng yêu cầu cấp bách để chá»�n lá»±a con Ä‘Æ°á»�ng ngắn nhất Ä‘Æ°a Tổ quốc Việt Nam thoát khá»�i cảnh Ä‘ói nghèo, lạc hậu, nhân dân trở nên giàu có hạnh phúc nhÆ° ý nguyện của Bác Hồ trÆ°á»›c lúc ra Ä‘i.

Dân tá»™c Việt Nam ta, từ ngàn xÆ°a Ä‘ã là má»™t dân tá»™c có truyá»�n thống văn hiến, thá»�i nào cÅ©ng có nhiá»�u ngÆ°á»�i tài giá»�i, chỉ cần chúng ta biết vun trồng, tạo Ä‘iá»�u kiện có chính sách sá»­ dụng Ä‘úng, chắc chắn nhân tài sẽ nở rá»™.